كيوان رضوانى

همه ما با مفهوم درد آشنا هستيم. مفهومى ناخوشايند كه آدمى در هر سنى كه باشد از آن گريزان است. شايد همين نكته است كه باعث شده هميشه به دنبال راهى باشيم تا اين مفهوم يا بهتر بگويم اين احساس را در خود تخفيف دهيم. داروهاى ضددرد يكى از اين راه هاست كه متاسفانه هميشه بازارش داغ داغ است. مصرف خودسرانه و بى رويه داروهاى ضددرد باعث شده كه هر روز شاهد بيمارانى باشيم كه به دليل عوارض ناخواسته اين داروها روانه بيمارستان مى شوند و نه تنها دردشان ساكت نمى شود، بلكه هزاران درد ديگر هم رويش سوار مى شود.ايبوپروفن را همه مى شناسيد. يكى از همين ضددردهاست كه اين روزها در هر خانه اى مى توان آن را پيدا كرد. امروز مى خواهيم قدرى بيشتر شما را با ايبوپروفن آشنا كنيم. مى خواهيم بدانيد اين دارو به رغم اثرات ضددردش چه پيامدهايى را براى سلامتى شما به همراه دارد. شايد در مصرف خودسرانه اين دارو قدرى بيشتر تامل كنيد!
اصولاً مكانيسم ايجاد درد وابسته به تركيباتى است كه طى تحريك سيستم ايمنى بدن از اين سيستم آزاد مى شود و با اثر گذاشتن بر پايانه هاى عصبى مربوط به درد، اين حس را در شما ايجاد مى كند. ايبوپروفن با مهار مسيرهاى توليد اين تركيبات اثر ضد درد خود را اعمال مى كند.
• ايبوپروفن و دردهاى روماتيسمى
يكى از مهمترين موارد مصرف ايبوپروفن التيام يافتن دردهاى روماتيسمى توسط اين داراست اما متاسفانه مصرف خودسرانه اين دارو مهمترين خطرى است كه بيماران روماتيسمى را تهديد مى كند. مقدار مصرف اين دارو در اين بيماران بايد به دقت توسط يك پزشك متخصص تعيين شود تا عوارض ناخواسته ايبوپروفن كه در ادامه بيان خواهد شد رخ ندهد.
• ايبوپروفن و ساير دردهاى آزاردهنده
اين دارو جهت كاهش سردردهاى خفيف تا متوسط كه گهگاه به دليل فشار زياد روحى و روانى پديد مى آيند هم استفاده مى شوند. بايد توجه داشت كه از مصرف مكرر اين دارو در سردردهاى مزمن بايد پرهيز كرد و به جاى مصرف زياد ايبوپروفن مى بايست علت اصلى سردرد را شناخت و آن را درمان كرد.علاوه بر سردردهاى جزيى و ساده اى كه گهگاه بروز پيدا مى كند اين دارو در درمان تب هاى خفيف تا متوسط هم به كار مى رود. اما باز هم ذكر اين نكته ضرورى است كه مصرف اين دارو در اين مورد هم بايد زير نظر پزشك متخصص باشد تا علت اصلى تب كاملاً بررسى شود و بيمارى جدى اى جان بيمار را تهديد نكند.
• ايبوپروفن و مصرف خودسرانه
مهمترين عارضه اى كه اين داروها دارند اثرات زيانبارى است كه براى معده به همراه مى آورند. ايبوپروفن مخاط معده را كه براى حفظ سلامت معده ضرورى است تخريب مى كند و احتمال زخم هاى معده و در موارد شديد خونريزى هاى معده را بسيار افزايش مى دهد. از اين رو كسانى كه اين دارو را زياد مصرف مى كنند و خصوصاً با شكم خالى آن را ميل مى كنند در خطر ابتلا به زخم معده قرار مى گيرند. ايبوپروفن را با غذا مصرف كنيد و در مصرف آن زياده روى نكنيد.در بعضى افراد مصرف ايبوپروفن باعث ايجاد سردرد و سرگيجه هاى آزاردهنده مى شود. اين عارضه در بچه هاى كوچك و در سالمندان بيشتر به چشم مى خورد. بايد اين عارضه را جدى بگيريد و با پزشك خودتان مشورت كنيد.بسيارى عوارض ايبوپروفن را با پوكى استخوان مى شناسند كه اين درست نيست. ايبوپروفن پوكى استخوان نمى دهد بلكه با اثر گذاشتن بر مغز استخوان توليد سلول هاى خونى را مهار مى كند البته اين عارضه نادر است اما به هر حال مواردى از آن گزارش شده و جزء عوارض ناخواسته ايبوپروفن در نظر گرفته مى شود و بايد بدان توجه لازم را داشت.كسانى كه نسبت به آسپيرين حساس هستند در مصرف ايبوپروفن بايد احتياط كنند و حتماً با پزشك شان در اين رابطه مشورت لازم را داشته باشند.كسانى كه به دليل مشكلات عصبى و روانى ليتيم مصرف مى كنند در مصرف ايبوپروفن بسيار مواظب باشند چرا كه ايبوپروفن مسموميت با داروى ليتيم را بسيار افزايش مى دهد. پس قبل از مصرف ايبوپروفن با پزشك معالجتان مشورت كنيد.همان طور كه گفته شد كسانى كه زخم معده دارند يا از زخم دوازدهه (اثنى عشر) رنج مى برند نبايد ايبوپروفن بخورند چرا كه خطر خونريزى معده و اثنى عشر را افزايش مى دهد، درد اين بيماران را زياد مى كند، سوزش سردل را ايجاد مى كند، باعث تهوع مى شود و خلاصه هزاران درد ديگر را براى بيمار به ارمغان مى آورد.كسانى كه فشارخون دارند در مصرف ايبوپروفن بايد احتياط كنند. ايبوپروفن در اين افراد مى تواند تنظيم فشارخون را به هم بزند و مخصوصاً اگر شخص بيمارى كليوى هم داشته باشد ديگر وضعيت خطرناك تر مى شود چرا كه اين دارو نهايتاً از راه كليه دفع مى شود و نارسايى كليوى مى تواند دفع اين دارو را به تاخير اندازد و عوارض ناخواسته ايبوپروفن بيشتر نمود پيدا كند. ايبوپروفن در باردارى و دوران شيردهى ضررى را به همراه ندارد و تا به حال موردى گزارش نشده كه اين دارو براى جنين و يا نوزاد مشكلى را پديد آورده باشد اما توصيه ما اين است كه اكيداً هيچ دارويى را بدون تجويز و نظارت پزشكتان مصرف نكنيد. اگر باردار هستيد و اين مطلب را مى خوانيد حتماً قبل از مصرف ايبوپروفن از پزشكتان سئوال كنيد چرا كه شما زير نظر آن پزشك باردارى خود را سپرى مى كنيد. او شما و وضعيت جنين شما را خوب مى شناسد، پس مى تواند در مورد شما تصميم درستى بگيرد.فراموش نكنيد درد يك علامت هشداردهنده مهم است و هميشه برطرف كردن آن بهترين راه نيست. پس هرگز ايبوپروفن را خودسرانه مصرف نكنيد.